Tour de Carillon 2009
Od Kopernika do Heweliusza

 

Już za kilkanaście dni, od 27 do 31 lipca, wyruszy w drogę Festiwal Tournée de Carillon. Będzie to pierwsza trasa i „próba ogniowa” najnowszego i bodaj najpiękniejszego mobilnego instrumentu w Europie i zarazem pierwszego polskiego carillonu mobilnego. Niejedną próbę ogniową przeżyć natomiast musiała ciągnąca instrument zabytkowa ciężarówka MAN, niegdyś bojowy wóz Straży Pożarnej. Carillon mobilny GDAŃSK jest własnością Muzeum Historycznego Miasta Gdańska i po dwóch instrumentach stacjonarnych, na wieżach Ratusza i kościoła św. Katarzyny, jest to trzeci carillon w mieście.W tej chwili wciąż są to jedyne koncertowe instrumenty w Polsce i krzewienie kultury carillonowej, a co za tym idzie wysokiej kultury muzycznej, poprzez koncerty bezpośrednio na ulicy, dla tłumów słuchaczy, jest głównym celem Festiwalu. Być może dzięki muzyce mobilnego carillonu uda się dotrzeć do mieszkańców i władz innych miast, że instrument taki może stać się najbardziej charakterystyczną ikoną dźwiękową ich grodu. Być może uda się wskrzesić do gry koncertowej instrument na Jasnej Górze w Częstochowie, być może urzeczywistni się marzenie wielu mieszkańców Torunia o zakupie carillonu przez miasto. I to właśnie do grodu Kopernika wyrusza gdański instrument na swoje pierwsze tournée.

Muzyczna premiera instrumentu odbyła się 24 maja na Długim Targu w Gdańsku. Grała carillonistka Miasta Gdańska, Monika Kaźmierczak, która również będzie gwiazdą Festiwalu. Instrument składa się z 48 dzwonów o łącznej wadze 4.868 kg. Najcięższy z nich waży 845 kg a najlżejszy 9 kg. To już, a może dopiero, czwarty taki instrument, który mogą zobaczyć mieszkańcy kilku miast Polski. W roku 2006, z okazji Światowego Kongresu Carillonowego w Gdańsku, koncertował instrument holenderski z Royal Eijsbouts, a w latach 2007 i 2008 podczas festiwalu zorganizowanego przez Fundację Pro Futuro z Torunia, najpierw czeski carillon z Pragi, a potem francuski instrument mobilny z Douai. Organizatorem tegorocznej tury jest Polskie Stowarzyszenie Carillonowe, a mecenasami Festiwalu Urząd Miasta Torunia i Muzeum Historyczne Miasta Gdańska. Dyrektorem artystycznym Tournée, jest toruńska kompozytorka, Magdalena Cynk. I właśnie te dwa miasta, Toruń i Gdańsk, i ich okolice obejmuje pierwsza tura Festiwalu, choć w miarę pozyskiwanych środków możliwe są późniejsze recitale i koncerty w innych miastach

Tegoroczny Festiwal wpisuje się w obchody Międzynarodowego Roku Astronomii 2009, a patronat honorowy przyjęło Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Rok Astronomii ustanowiony decyzją Zgromadzenia Ogólnego ONZ ma upamiętniać przede wszystkim 400. rocznicę pierwszych obserwacji nieba dokonanych przy użyciu lunety przez Galileusza, a także 40. rocznicę pierwszego lądowania ludzi na Księżycu. Dwaj najwięksi polscy astronomowie, Mikołaj Kopernik i Jan Heweliusz, są nierozerwalnie związani z dziełem Galileusza. To przez swoją lunetę, obserwując fazy Wenus i księżyce Jowisza Galileusz mógł uzyskać całkowitą pewność, że „jednak się kręci”, a Heweliusz sztukę budowy teleskopów rozwinął do najwyższego podówczas poziomu, dokonując nimi swoich odkryć w Gdańsku. Tym dwóm astronomom Festiwal pragnie na początek złożyć swój muzyczny ukłon właśnie w ich miastach rodzinnych, gdzie odbędą się (29 lipca o godz. 18 na Rynku Staromiejskim w Toruniu i 30 lipca o godz. 20 na Długim Targu w Gdańsku) główne koncerty festiwalowe z udziałem carillonu mobilnego GDAŃSK i orkiestry. Koncert „Od Kopernika do Heweliusza” ma być muzyczną ilustracją Układu Słonecznego znanego obydwu astronomom, od Saturna do Merkurego i Słońca, wykorzystując między innymi kompozycje Gustava Holsta „Planety” i Georga Fryderyka Haendla „Muzykę sztucznych ogni” specjalnie zaaranżowanym na tę okazję przez Tomasza Cywińskiego z Torunia. Specjalny kosmiczny akcent uzupełni toruńskie niebo gdzie z towarzyszeniem carillonu zostanie wykonana „Planetoida 12999 Toruń”, Magdaleny Cynk, a być może i mieszkańcy Gdańska doczekają się podobnej niespodzianki. W koncertach obok carillonu wystąpi orkiestra dęta blaszana z sekcją perkusyjną złożona z gdańskiego kwintetu Hevelius Brass i toruńskiego oktetu Copernicus Ensemble. Monika Kaźmierczak przygotowała specjalny „księżycowy” repertuar recitali, mający przypominać lot Apollo 11, a w nim takie hity jak z jednej strony „Sonanta księżycowa” Ludwiga van Beethovena, a z drugiej „Moonlight Shadow” Mike’a Oldfielda. Poza nią, w recitalach 27 i 28 lipca w Toruniu, i 31 lipca w Trójmieście, za klawiaturą carillonu, zobaczymy również, gdańszczankę Annę Kasprzycką oraz toruniankę Magdalenę Cynk.